Lối vào Chùa Cổ Lũng

Theo các tài liệu thư tịch cổ và tư liệu địa phương thì ngôi chùa được khởi dựng từ thời Lê. Năm Chính Hòa 16 (1695) dựng cây hương đá (thạch trụ đài). Năm Kỷ Mùi, niên hiệu Vĩnh Hựu 5 (1739) dựng bia “Trùng tu Cổ Lũng tự miếu bi ký” nội dung văn bia cho biết vợ chồng Quận công Đỗ Nguyễn Thụy đã bỏ tiền của ra trùng tu: Tiền đường, Hậu đường được sắp xếp với quy mô cao rộng, hành lang tả hữu uy nghi, chính điện được tu chỉnh, lầu chuông nguy nga tráng lệ. Năm 1893, tu bổ lại gác chuông chùa và đúc chuông mới. Trong những năm từ 1989 đến 1990, chùa tiếp tục được tu bổ tôn tạo. Năm 2009, tu bổ gác chuông một lần nữa. Các công trình kiến trúc hiện còn không còn bề thế như xưa, nhưng về cơ bản nó vẫn giữ được quy mô kiến trúc của thế kỷ XVIII.

Tòa Tam bảo nhìn từ phía trước

Hiện chùa có kiến trúc kiểu “Nội công ngoại quốc”, bao gồm các công trình: Toà Tam bảo, dãy Hành lang, Nhà khách, Gác chuông, Nhà Hậu đường, Nhà Mẫu...

Chùa là nơi thờ Phật, thờ Mẫu, thờ Tổ và thờ Hậu, là nơi giúp con người gạt bỏ “tham, sân, si” để hướng đến những giá trị “chân, thiện, mỹ”. Mọi người đến chùa để cầu mong những điều tốt đẹp, cầu cho quốc thái dân an, người người được ấm no hạnh phúc.

Chùa Cổ Lũng là công trình văn hóa tín ngưỡng có lịch sử lâu đời. Hiện trong chùa còn bảo lưu được nhiều tài liệu, hiện vật quý có giá trị lịch sử, văn hóa, nghệ thuật có niên đại tạo tác thời Lê, thời Nguyễn như: 01 cây hương đá niên hiệu Chính Hòa 16 (1695), 01 bia “Trùng tu Cổ Lũng tự miếu bi ký” niên hiệu Vĩnh Hựu 5 (1739), 01 bia “Hậu Phật bi ký” năm 1695. Hệ thống tượng Phật bằng gỗ thời Nguyễn. Đây là các cổ vật tiêu biểu và là nguồn sử liệu quan trọng để xác định vị trí, vai trò của di tích, góp phần nghiên cứu về lịch sử, văn hóa, nghệ thuật của địa phương nói riêng và làm giàu thêm kho tàng lịch sử văn hóa nước nhà.

Cây hương đá, niên hiệu Chính Hòa 16 (1695)

Bia “Trùng tu Cổ Lũng tự miếu bi ký” niên hiệu Vĩnh Hựu 5 (1739)

Bia “Hậu Phật bi ký” tạo tác năm 1695

Hàng năm, hội chùa Cổ Lũng được tổ chức cùng với hội làng (13 tháng Giêng). Ngoài ra vào các ngày tiết lệ, lễ Thần Nông mùng (5 tháng Giêng), lễ Thượng Nguyên (15 tháng Giêng), Lễ Phật Đản (08 tháng 4), Lễ Vu Lan (15 tháng 7) nhà chùa cùng nhân dân làm lễ dâng hương lên đức Phật cầu sức khỏe, bình an cho toàn thể nhân dân trong vùng

Chùa Cổ Lũng đã được Nhà nước xếp hạng là di tích Lịch sử - văn hoá Quốc gia, Quyết định số 74 -VH/QĐ ngày 02/02/1993.

H.A