Quần thể di tích đình, chùa, từ chỉ Thổ Hà, phường Vân Hà, tỉnh Bắc Ninh vừa được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt theo Quyết định số 266/QĐ-TTg xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt (đợt 19) của Chính phủ.

Theo đó, khu vực bảo vệ di tích Di tích kiến trúc nghệ thuật Quần thể di tích đình, chùa, từ chỉ Thổ Hà, phường Vân Hà, tỉnh Bắc Ninh được xác định theo Biên bản và Bản đồ các khu vực bảo vệ di tích trong hồ sơ xếp hạng.

Quần thể di tích đình, chùa, từ chỉ Thổ Hà tọa lạc tại trung tâm làng Thổ Hà - ngôi làng cổ đặc trưng của vùng đồng bằng Bắc Bộ. Các công trình thuộc quần thể di tích hiện vẫn lưu giữ được những nét kiến trúc nghệ thuật truyền thống độc đáo cùng các tài liệu, hiện vật quý giá. Tại đây lưu giữ gần 100 pho tượng Phật cổ, hệ thống ngai thờ, kiệu thờ, bảo vật quốc gia cửa võng đình Thổ Hà, hệ thống bia đá, hoành phi, câu đối cùng các bát hương, lư hương bằng gốm - sản phẩm đặc sắc của làng gốm Thổ Hà.

Đã từ lâu làng cổ Thổ Hà xã Vân Hà đã nổi tiếng với nhiều du khách trong và ngoài nước. Đó là một làng cổ ven sông Cầu, lưu giữ trong mình những bản sắc giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc và giá trị. Một làng cổ còn nhiều vẻ đẹp cổ kính mang dấu ấn đặc trưng của một làng quê thuần Việt với một quần thể kiến trúc, văn hóa, cảnh quan rất độc đáo. Trong đó, phải kể đến những công trình kiến trúc cổ được xây dựng từ thế kỷ XVI, XVII như: đình Thổ Hà, chùa Thổ Hà,Văn chỉ; rồi đến cổng làng; bốn ngôi điếm của bốn xóm; các ngôi nhà cổ có niên đại hàng trăm năm được xây dựng bằng vật liệu là những sản phẩm nghề gốm hết sức lạ mắt cùng với những ngõ hẹp và dài hun hút rêu phong cổ kính….

Trải qua những thăng trầm lịch sử và sự tàn phá của thời gian, làng Thổ Hà vẫn hiện hữu với tất cả những nét cổ kính, rêu phong. Kiến trúc và những nét sinh hoạt văn hóa độc đáo của làng đã tạo sức hút lớn với khách du lịch trong và ngoài nước.

          Hà Bộ