Dòng sông Cầu thơ mộng chảy qua làng gốm Phù Lãng (Nguồn: Sưu tầm)

Tinh hoa không chỉ ở sản phẩm, mà ở người làm ra sản phẩm

Gốm Phù Lãng, gốm Hiên Vân, gốm Luy Lâu… không chỉ là tên gọi của những làng nghề. Đó là những dấu son ký ức, là bầu ngực đất mẹ đã nuôi dưỡng bàn tay, khối óc và cả tâm hồn của bao thế hệ nghệ nhân. Mỗi chiếc bình, chiếc lọ là một tác phẩm không chỉ để ngắm, mà để lắng. Lắng nghe câu chuyện về thời gian, về đôi bàn tay chắt chiu, về sự nhẫn nại và tình yêu dành cho đất, cho lửa, cho người.

Trong Tuần lễ này, Bắc Ninh không chỉ trưng bày sản phẩm để quảng bá, mà dựng cả một không gian làng quê thu nhỏ, có lò nung gốm, có giếng nước, cây đa, có rơm rạ và chum sành… Một miền ký ức tập thể được khơi dậy, không chỉ để hồi tưởng mà còn để hướng tới tương lai.

Không gian văn hoá làng nghề - nơi gặp gỡ của tri thức bản địa và dòng chảy hiện đại

Tuần lễ năm nay không chỉ là sự kiện trưng bày, mà còn là một cuộc đối thoại mở giữa truyền thống và đổi mới. Ẩm thực Bắc Ninh, từ bánh đúc riêu cua đến bánh khúc Diềm, nem Bùi, cũng bước ra khỏi góc bếp của bà, của mẹ, để đứng giữa quảng trường Kinh Bắc. Nơi đó, vị của quê hương được thưởng thức bằng cả trái tim lẫn khứu giác.

Không gian dành cho nghệ thuật dân gian: Quan họ, Chèo, Tuồng, Ca trù, Chầu văn…  là lời nhắc nhở rằng văn hóa không chỉ nằm trong bảo tàng hay sách giáo khoa, mà đang sống động từng đêm, trong giọng hát, lời ca, nhịp phách, ánh mắt người nghệ sĩ làng quê.

Gốm - không chỉ là sản phẩm, mà là biểu tượng của sự trường tồn

Người Bắc Ninh vốn coi trọng “trầm tích”, không vội vã với thời gian, nhưng bền bỉ vượt qua thời gian. Gốm là kết tinh của đất, nước, lửa và con người. Bốn yếu tố đó không thể thiếu nhau. Cũng như hành trình làm du lịch, quảng bá văn hóa không thể thiếu đi sự gắn kết giữa cơ quan nhà nước, nghệ nhân, doanh nghiệp, người dân.

Nghệ nhân làng gốm Phù Lãng (Nguồn: Sưu tầm)

Tuần lễ này là cơ hội để những cái bắt tay vượt khỏi khuôn khổ của từng tỉnh, từng ngành. Đó là cái bắt tay giữa các tỉnh đồng bằng sông Hồng, giữa Bắc Ninh với cả nước. Là lúc doanh nghiệp, hợp tác xã, nghệ nhân cùng ngồi lại, kể những câu chuyện không chỉ bằng lời, mà bằng sản phẩm, bằng dịch vụ, bằng đam mê.

Gốm và Làng nghề - không để đứng phía sau, mà phải bước ra phía trước

Văn hóa không phải là thứ đứng yên. Văn hóa là chất xúc tác cho phát triển. Nếu ta biết thổi hồn vào từng sản phẩm làng nghề, nếu ta biết kể chuyện Bắc Ninh bằng ngôn ngữ mới của công nghệ, của du lịch thông minh, của không gian trải nghiệm, thì gốm Phù Lãng, tranh Đông Hồ, gỗ Phù Khê… sẽ không chỉ sống trong lòng người Kinh Bắc, mà có thể sống trong tim bè bạn năm châu.

Chúng ta đang chứng kiến sự chuyển mình của một vùng đất có bề dày văn hoá nhưng không chấp nhận ngủ quên trên di sản. Tuần lễ này, vì thế, không chỉ là “sự kiện”, mà là một lời mời gọi: Hãy cùng chung tay “gánh văn hoá đi ra thế giới cùng phát triển”. Hãy để văn hoá là ngọn gió nâng cánh cho du lịch, kinh tế, giáo dục, chứ không phải là chiếc gánh nặng trên vai những người làm chính sách. Hãy tạo không khí rộn ràng cho các làng quê không chỉ trong một tuần mà cả 365 ngày trong năm.

Thông qua sự kiện, rồi người làng sẽ tự hào bước ra khỏi không gian làng để kết nối với muôn nơi. Bắc Ninh sẽ tự tin trở thành nơi hội tụ của những dòng chảy văn hoá truyền thống không chỉ trong nước mà của thế giới. Bắc Ninh sẽ là điểm trải nghiệm một nơi mà mỗi người dân là một hạt nhân sáng tạo văn hoá, mỗi cộng đồng là một cộng đồng sáng tạo văn hoá, mỗi làng quê là một làng quê sáng tạo văn hoá.

Văn hóa là hành trình đi về phía bên trong con người.

Tuần văn hóa, du lịch “Gốm và Làng nghề truyền thống Bắc Ninh năm 2025” chính là dịp để ta lắng lại, soi gương quá khứ, vẽ ra tương lai,  một tương lai nơi “con người là trung tâm”, nơi mỗi viên gạch gốm cũng biết kể chuyện, và mỗi du khách đến Bắc Ninh sẽ mang về trong tim một miền ký ức không thể phai mờ.

Người ơi, người ở đừng về…

Người ơi, người ở đừng về…

Ninh Nguyễn (sưu tầm)