Tham dự lễ dâng hương có đồng chí Nguyễn Sỹ Cầm, Phó giám đốc Sở VHTTDL tỉnh Bắc Giang, cùng đi có các đồng chí Trưởng, phó phòng, cán bộ, công chức, viên chức thuộc Sở. Đại diện Sở VHTTDL tỉnh Bắc Ninh có đồng chí Nguyễn Văn Luyện, Phó giám đốc Trung tâm Bảo tồn di tích và Xúc tiến du lịch là đơn vị trực tiếp quản lý Văn miếu Bắc Ninh.
Đoàn Đại biểu Sở VH,TT & DL Bắc Giang chụp ảnh lưu niệm cùng cán bộ
Trung tâm Bảo tồn di tích và Xúc tiến du lịch tỉnh Bắc Ninh
Nói đến vùng Kinh Bắc là nói đến vùng đất giàu truyền thống hiếu học, khoa bảng nổi tiếng. Theo “Dư địa chí” của Nguyễn Trãi, Kinh Bắc thời Lê có 4 phủ, 21 huyện, 1147 làng xã. Chia theo địa giới hành chính hiện nay xứ Kinh Bắc gồm: Toàn bộ hai tỉnh Bắc Ninh, Bắc Giang và một phần nhỏ các tỉnh lân cận là Hà Nội (Long Biên, Gia Lâm, Mê Linh, Sóc Sơn, Đông Anh); Hưng Yên (Văn Lâm, Văn Giang); Vĩnh Phúc (Thị xã Phúc Yên); Lạng Sơn (Hữu Lũng).
Văn miếu Bắc Ninh là nơi thờ Khổng Tử, Tứ phối cùng các vị Tiên hiền, Tiên triết của quê hương Kinh Bắc. Trải qua 844 năm chế độ khoa cử phong kiến Việt Nam, từ khoa thi đầu tiên Minh Kinh bác học thời Lý năm Ất Mão (1075) đến khoa thi cuối cùng của triều Nguyễn năm Kỷ Mùi (1919), nước ta tổ chức 188 khoa thi với 2971 vị đỗ Đại khoa, riêng vùng Kinh Bắc có 677 vị. Chia theo địa giới hành chính hiện nay thì tỉnh Bắc Ninh có 399 vị, chiếm 1/7 số người đỗ đại khoa của cả nước; tỉnh Bắc Giang có 60 vị chiếm 1/11 số người đỗ đại khoa vùng Kinh Bắc và 1/50 số người đỗ đại khoa của cả nước.
Bắc Giang từ xưa đã tạo lập được truyền thống khoa bảng đáng khâm phục, nhiều làng được vinh danh là “Văn vật danh hương”, “làng Tiến sĩ” như: Làng Cẩm Xuyên (Hiệp Hòa), Cổ Dũng (Yên Dũng), Yên Ninh (Việt Yên), Song Khê (TP. Bắc Giang)... Một trong những nhân vật nổi tiếng, được sử sách lưu danh, nhân dân ngưỡng mộ tôn thờ, đó là Tiến sỹ Thân Nhân Trung (1418 - 1499), người làng Yên Ninh (Thị trấn Nếnh, huyện Việt Yên). Ông đỗ Đệ tam giáp Đồng Tiến sỹ xuất thân trong khoa thi Kỷ Sửu (1469), là danh sĩ nổi tiếng được vua Lê Thánh Tông đánh giá cao về tài đức và tin tưởng giao cho ông trọng trách biên soạn bài văn bia ghi danh Tiến sỹ khoa thi Nhâm Tuất (1442) vào năm 1484. Trong bài văn bia ông đã khẳng định: “Hiền tài là nguyên khí của quốc gia, nguyên khí thịnh thì thế nước mạnh rồi lên cao; nguyên khí suy thì thế nước yếu rồi thấp xuống. Vì vậy, các đấng Thánh đế, Minh vương chẳng ai không lấy việc bồi dưỡng nhân tài, kén chọn kẻ sĩ, vun trồng nguyên khí làm việc đầu tiên…”. Tư tưởng trên của ông không chỉ dừng lại ở phạm vi xã hội thời Lê, mà nó còn mang ý nghĩa phổ biến, xuyên suốt chiều dài lịch sử đối với mọi quốc gia, dân tộc và giữ nguyên giá trị cho đến ngày hôm nay. Vì lẽ đó, ông được người đời tôn vinh “danh Nho trùm đời”.
Kế thừa truyền thống hiếu học, khoa bảng quê hương Kinh Bắc, thế hệ trẻ Bắc Ninh, Bắc Giang ngày nay đã đạt được nhiều thành tựu rực rỡ trên lĩnh vực văn hóa giáo dục. Trong năm học 2022 - 2023 tỉnh Bắc Ninh có 69/76 thí sinh đạt giải, đứng thứ nhất cả nước về số lượng giải và giải nhất, Bắc Giang có 59/89 thí sinh đạt giải xếp thứ 12 cả nước. Sang năm học 2023 - 2024, tỉnh Bắc Ninh có 79/86 thí sinh đạt giải trong đó có 11 giải nhất, đứng thứ 2 cả nước về số giải nhất và số lượng giải chỉ sau Thành phố Hà Nội; Bắc Giang có 86/110 thí sinh dự thi đạt giải, đứng thứ 7 cả nước về số lượng giải.
Kết thúc chuyến thăm quan, lãnh đạo Sở VHTTDL tỉnh Bắc Giang và đồng chí Nguyễn Văn Luyện, Phó giám đốc Trung tâm Bảo tồn di tích và Xúc tiến du lịch đã trao đổi một số vấn đề nhằm kết nối và phát triển điểm du lịch giữa các di tích Nho học trên địa bàn của hai tỉnh. Qua đó góp phần giáo dục cho các thế hệ trẻ của hai tỉnh Bắc Ninh - Bắc Giang thêm hiểu, thêm yêu, thêm tự hào về truyền thống hiếu học, khoa bảng của quê hương, đất nước.
