Bắc Ninh từ lâu được biết đến là vùng đất có bề dầy truyền thống lịch sử văn hoá. Không cầu kỳ, hoa lệ, Bắc Ninh mang trong mình vẻ trầm mặc, giản dị đến bình yên. Đặt chân đến nơi đây như tránh xa nhịp sống vội vã của phố thị, tìm về những giá trị giản đơn của thiên nhiên, lịch sử văn hoá. Vùng đất với nhiểu điểm du lịch hấp dẫn níu chân biết bao du khách ghé thăm như: Tây Yên Tử, Suối Mỡ, chùa Vĩnh Nghiêm, chùa Bổ Đà…, trong đó phải kể đến Thiền viện Trúc lâm Phượng hoàng thuộc tổ dân phố Minh Phượng, phường Yên Dũng.

Cổng tam quan Thiền viện

Thiền viện Trúc Lâm Phượng Hoàng là một địa điểm du lịch tâm linh nổi tiếng cả trong và ngoài tỉnh. Khi viếng thăm nơi đây, du khách sẽ được chiêm bái, cầu nguyện bình an và sức khỏe cho bản thân và gia đình. Đồng thời nơi đây còn là nơi lưu giữ thư tịch, văn hóa phẩm Phật giáo Việt Nam, để cho những ai muốn nghiên cứu, học tập, thực hành theo Thiền phái Trúc Lâm.

Thiền viện được xây dựng trên đỉnh Non Vua, đây chính là đỉnh núi cao nhất của dãy Nham Biền. Đỉnh núi còn có Giếng trời hay còn gọi là Thiên huyệt chứa dòng nước tươi mát trong xanh. Cách đỉnh Đền Vua 15km về phía Đông Bắc là chùa Vĩnh Nghiêm (còn gọi là chùa La) thuộc thiền phái Trúc Lâm do vua Trần Nhân Tông sáng lập từ thế kỷ XIII – nơi Trúc Lâm Tam tổ từng trụ trì và thuyết pháp, đào tạo tăng ni. Ngoài ra, dưới chân núi Non Vua là khe Hang Dầu nơi quy tụ Nguyệt Nham của 9 ngọn núi Phượng với nguồn nước dồi dào cùng thảm thực vật phong phú. Vì vậy, bao quanh lấy Thiền viện là thiên nhiên núi rừng hùng vĩ, trùng trùng điệp điệp mang đến cảm giác thoải mái, giúp khách du lịch hòa mình với thiên nhiên quên đi muộn phiền.

Khởi công từ năm 2011, Thiền viện Trúc lâm Phượng hoàng có tổng diện tích hơn 18 ha gồm các hạng mục: Cổng tam quan; lầu chuông, lầu trống; Tòa điện chính; nhà tổ, nhà khách; nhà trưng bày; thiền đường, trai đường, thư quán… Các hạng mục được thiết kế hài hòa với kiến trúc đẹp, uy nghi, gắn kết được sự tôn nghiêm, hòa quyện với hồn thiêng của vùng đất Phượng Hoàng.

Tổng quan khuôn viên Chính điện

Điểm nhấn đầu tiên phải kể đến ngoài con đường đi bên sườn núi, từ chân Thiền viện lên cổng Tam Quan với đường lên có độ cao hơn 300 bậc đá. Cổng Tam Quan đón du khách với hàng chữ “Thiền viện Trúc lâm Phượng Hoàng”. Đáng chú ý hơn là Chính điện - hạng mục chính của quần thể kiến trúc được thiết kế xây dựng cao và rộng, phù hợp với lối kiến trúc truyền thống văn hóa Phật giáo Việt Nam. Diện tích tổng thể khuôn viên chính điện (bao gồm cả tầng 1 và tầng 2) là 3.000m2. 

Phía trước là lầu chuông và lầu trống, sắp đặt cạnh cổng tam quan tạo thế cân xứng, hài hòa. Bên trong Chính điện được trang trí bích họa,nhiều màu sắc, đậm chất nghệ thuật và đầy màu sắc kể về lịch sử cuộc đời hoạt động của đức Phật Thích ca từ khi Ngài mới sinh ra đến hết cuộc đời. Cùng với đó là hệ thống các tượng điêu khắc về Bổn sư Thích ca mâu ni, ngài Phổ Hiền và ngài Văn Thù sư Lợi, Tổ sư Đạt Ma và tượng Tam Tổ Trúc lâm thời nhà Trần là Giác Hoàng Điều Ngự Trần Nhân Tông, Trúc Lâm Đệ Nhị Tổ Đồng Kiên Cương Pháp Loa và Trúc lâm Đệ Tam Tổ Huyền Quang Lý Đạo Tái.

Trong quần thể các công trình kiến trúc của Thiền viện có rất nhiều nét đặc sắc, gắn kết được sự tôn nghiêm, đậm bản sắc văn hóa Phật giáo Việt Nam, hòa quyện với hồn thiêng của sông núi nơi đây.

Kiến trúc của thiền viện Trúc Lâm Phượng Hoàng không chỉ đơn thuần là nơi thờ tự mà còn là một tác phẩm nghệ thuật sống động, thể hiện sự hòa quyện giữa con người và thiên nhiên. Đến với thiền viện, du khách không chỉ được chiêm ngưỡng vẻ đẹp kiến trúc mà còn tìm thấy sự an lạc trong tâm hồn cũng như cảm nhận được giá trị tinh thần sâu sắc mà nơi đây mang lại.

Các Phật tử tham gia thuyết pháp tại Thiền viện

Trong không gian thanh tịnh của thiền viện Trúc Lâm Phượng Hoàng, các tín đồ có thể tham gia vào các nghi lễ cúng dường và chiêm bái các tượng Phật. Những bức tượng được chế tác tinh xảo mang đến sự tôn nghiêm và linh thiêng khiến người chiêm bái cảm thấy gần gũi và được an ủi. Mỗi buổi lễ tại thiền viện đều diễn ra trong sự trang trọng với các bài kinh cầu nguyện vang vọng, tạo nên một bầu không khí linh thiêng và thiền định.

Ngoài việc thực hành thiền, thiền viện Trúc Lâm Phượng Hoàng còn tổ chức nhiều hoạt động văn hóa, tâm linh phong phú. Những lễ hội, buổi thuyết pháp và các chương trình giao lưu văn hóa được diễn ra thường xuyên tạo cơ hội cho mọi người kết nối và chia sẻ kinh nghiệm tu tập. Đây cũng là dịp để du khách tìm hiểu về văn hóa Phật giáo và những giá trị nhân văn sâu sắc.

Thiền viện Trúc Lâm Phượng Hoàng là một công trình văn hóa kiến trúc nghệ thuật nhằm bảo tồn, tôn vinh và phát huy giá trị phi vật thể của Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử, góp phần phát triển kinh tế - xã hội, phát huy tiềm năng “du lịch văn hóa tâm linh” ở khu vực núi Nham Biền; gắn kết với hệ thống đình chùa, các di tích lịch sử, và danh lam thắng cảnh trên địa bàn phường Yên Dũng; nối kết với di tích Tây Yên Tử. Đồng thời “nối liền” du khách bốn phương với một hệ thống các điểm du lịch văn hóa tâm linh lớn trong vùng như Đền Kiếp Bạc, chùa Vĩnh Nghiêm và non thiêng Yên Tử…

Nguyễn Thuý