Được phát triển bởi Tập đoàn Bưu Chính Viễn Thông

Bắc Giang: Nghề mây tre đan Tăng Tiến, huyện Việt Yên - trăn trở giữ hồn tre Việt

04/08/2022 175 0

Những ngày hè cuối tháng 7, mới hơn 8 giờ sáng, trời nắng khô rát khó chịu vẫn không làm giảm khí thế lao động nhộn nhịp của những người thợ thủ công ở làng nghề truyền thống mây tre đan xã Tăng Tiến, huyện Việt Yên ( Bắc Giang).

08 giờ 30 phút, theo lịch hẹn trước, chúng tôi cùng ông Thân Văn Giang - Chủ tịch UBND xã Tăng Tiến ( huyện Việt Yên) và anh Thân Thế Nam - công chức Văn hóa - xã hội, xã Tăng Tiến đi thăm làng nghề truyền thống mây tre đan Tăng Tiến có lịch sử từ thời Hậu Lê khoảng 300 năm trước.

Xã Tăng Tiến nằm sát quốc lộ 1A - cao tốc Hà Nội - Lạng Sơn và hai khu công nghiệp Đình Trám và Song Khê - Nội Hoàng của tỉnh Bắc Giang, cách trung tâm huyện Việt Yên khoảng 7 km về phía Đông Nam, cách trung tâm TP Bắc Giang khoảng 5 km về phía Tây Nam và cách trung tâm thủ đô Hà Nội khoảng 55 km về phía Đông Bắc.

Trên đường đi, anh Thân Thế Nam thông tin, xã Tăng Tiến có tổng số 05 thôn, 04 thôn vẫn duy trì nghề đan lát từ đời các cụ đến nay gồm: Thôn Bẩy; Chùa; Chằm và Phúc Long với gần 200 hộ, riêng có thôn Thượng Phúc không còn hộ nào theo nghề này. Vào những năm cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20, kinh tế xã hội khó khăn, bà con nông thôn chỉ trông vào mấy sào ruộng khoán. Nghề đan lát đã thúc đẩy kinh tế phát triển khá lên, tiền thu nhập cơ bản đầu tư nuôi được con cái học hành, xây dựng, sửa chữa nhà cửa khang trang và mua sắm các tiện nghi sinh hoạt… Một số sản phẩm tiêu biểu của làng nghề còn được trưng bày quảng bá ở các hội chợ xúc tiến du lịch đồng thời xuất khẩu sang thị trường nước ngoài. Lúc cao điểm, cả xã có hàng nghìn hộ chuyên tâm với nghề phát triển kinh tế. Đến nay, cả xã chỉ còn khoảng gần 200 hộ và gần 50 hộ ở thôn Lực, xã Tân Mỹ, TP Bắc Giang còn duy trì theo nghề này.

Hai vợ chống bà Thân Thị Hiền, 62 tuổi ở thôn Chùa, xã Tăng Tiến gắn bó với việc buôn bán tre này đã 40 năm từ thế kỷ trước, trước đây, chợ mây tre ở đây phục vụ cho cả các tinh về đây tiêu thụ. Thương lái các tỉnh về họp chợ mua bán tre, nứa, song, mây, hèo. Nghề mây tre ngày một thu hẹp, nay cả xã Tăng Tiến chỉ còn 03 đại lý bán lẻ hàng cho số nhân dân. Khoảng năm 2010, khu chợ tre được cấp trên chuyển đổi quy hoạch thành chợ kinh doanh, buôn bán tổng hợp phục vụ đời sống nhân dân. Những người tâm huyết với nghề kinh doanh mây tre phải tự tìm thuê địa điểm để duy trì hoạt động. Ngày xưa kia, chợ tre họp theo phiên từ 4 giờ sáng thôn Chùa xã Tăng Tiến đã nhộn nhịp như hội, hàng trăm người tới mua bán tấp nập tới họp chợ phiên vào các ngày 1,4,6,9 (âm lịch) trong tháng.

Bà Thân Thị Vinh, 49 tuổi ở thôn Phúc Long, xã Tăng Tiến tới mua tre dùng đại lý Anh Lê Văn Tuấn, 45 tuổi ở thôn Chùa về đan lát các sản phẩm khách hàng đặt, bà Vinh tâm sự: “Mình làm tranh thủ làm thêm, tính ra, ngày công bây giờ chỉ đạt 120.000 đ - 150.000 đồng/ngày công, ai làm cả miệt mài thì được 200.000 đồng/ngày”.

Cơ sở sản xuất điếu cày của gia đình anh Lê Văn Văn Nhật ở thôn Phúc Long, mỗi tháng anh Nhật tiêu thụ khoảng 40.000 chiếc điếu cày giao bán cho các tỉnh thành. Lương công nhân thu nhập ổn định từ 5,5 - 7,0 triệu đồng/người/tháng. Sau khi trừ đi các khoản chi phí, vợ chồng anh thu lãi về khoảng từ 50 - 55  triệu đồng/ tháng.

Đến thăm gia đình cụ Nguyễn Thị Nhớn ở thôn Bẩy, xã Tăng Tiến, được biết, cụ làm nghề đan lát từ năm lên 10 tuổi đến nay đã 91tuổi. Đôi tai đã không còn thính, đôi mắt và đôi bàn tay già nua vẫn biết kết hợp, miệt mài cần mẫn đan ra những sản phẩm truyền thống của quê hương. Nhìn cụ cúi gù rạp người thao tác đan những nan tre mà lòng tôi đầy cảm phục về cụ Nhớn, một trái tim nhiệt huyết yêu nghề. Chắc có lẽ, cụ sẽ còn mãi làm việc cho đến khi bản thân không n tự ngồi vững được nữa cụ mới chia tay với nghề đan lát này.

Cuối cùng, chúng tôi đến thăm Công ty TNHH MTV Mây tre Tăng Tiến, Bắc Giang tại thôn Chùa, xã Tăng Tiến. “ Năm 1999, tôi thành lập Hợp tác xã mây tre Tăng Tiến, sau này đổi tên thành công ty cho phù hợp với mô hình hoạt động. 10 năm về trước, công ty luôn duy trì ổn định trên 100 người sản xuất. Tháng nào công ty cũng đón hàng chục đoàn khách du lịch trong nước và cả nước ngoài tới tham quan và ký kết các hợp đồng tiêu thụ sản phẩm. Khoảng chục năm trở lại đây, nhu cầu thị trường sử dụng sản phẩm mây tre thu hẹp, công ty sản xuất cầm chừng. Hiện nay, chỉ còn hơn chục công nhân sản xuất các mặt hàng như: Khăn tre trải bàn; đèn lồng; rèm cửa; quạt trang trí; túi xách; hộp; khay...để xuất khẩu đi thị trường các nước: Trung Quốc; Nhật Bản; Hàn Quốc; Mỹ; Châu Âu”, - ông Đinh Văn Tỉnh 65 tuổi - Giám đốc công ty chia sẻ.

“ Trước thực trạng làng nghề truyền thống mây tre đan ở Tăng Tiến đang dần bị thu hẹp. Để duy trì khôi phục, phát triển làng nghề hiện nay, cần sớm có sự quan tâm vào cuộc của các cấp Nhà nước, các ban ngành, nhà đầu tư, doanh nghiệp Hỗ trợ công tác bảo tồn khôi phụcphát triển bền vững theo kế hoạch, giai đoạn phù hợp với thực trạng hiện nay. Đồng thời định hướng hỗ trợ bao tiêu đầu ra cho sản phẩm, đảm bảo thu nhập nhằm khuyến khích người dân làng nghề tâm huyết giữ nghề truyền thống, sống được với nghề để phát triển kinh tế. Tổ chức các lớp tập huấn, Marketing thương mại sản phẩm. Song song bảo tồn phát triển làng nghề, gắn với kinh doanh phát triển du lch trải nghiệm làng nghề”, ông Thân Văn Giang - Chủ tịch UBND xã Tăng Tiến trăn trở./.

   .                                                                                           Trần Ngọc Sơn.

Những bài viết liên quan

Lịch trình mẫu